เข้าถึงไม่หมด เสฐียรพงษ์ วรรณปก

เข้าถึงไม่หมด

นิทานปรัชญาเต๋า เสฐียรพงษ์ วรรณปก

ชายแก่ แซ่หลิน อายุเกือบร้อยปี สวมเสื้อขนสัตว์หนาเตอะ เดินเก็บข้าวเปลือกที่คนเกี่ยวข้าวเขาทำหล่นหลังฤดูเก็บเกี่ยว ร้องเพลงพลางเก็บไปพลางด้วยความสุข ขณะนั้น ขงจื๊อ เดินผ่านมาเจอเข้า จึงพูดกับลูกศิษย์ที่ติดตามมาว่า

"ตาแก่คนนั้น น่าสนทนาด้วย ใครจะเป็นคนไปสนทนากับแก"

จื๊อกุง รับอาสา พอเดินเข้าไปใกล้ เห็นแกมอซอ น่าสงสารยิ่ง จึงถอนใจ ถามว่า

"ลุงไม่รู้สึกเสียใจในสภาพของลุงบ้างเลยหรือ เห็นร้องเพลงยังกับมีความสุขเต็มประดา"

ชายแก่คงเดินเก็บข้าวเปลือกพลางฮัมเพลงเบาๆ ไม่สนใจคำถาม จนกระทั่งจื๊อกุงตะโกนถามซ้ำ จึงเงยหน้าขึ้นตอบว่า

"ทำไมจะต้องเสียใจ เมื่อเป็นเด็ก ก็ไม่ต้องเข้าโรงเรียน เมื่อเป็นหนุ่ม ก็ไม่ต้องตั้งหน้าทำมาหากินจนไม่ลืมหูลืมตา เมียก็ไม่มี ลูกก็ไม่มี เวลาตายก็ใกล้เข้ามาแล้ว ฉันรอวันนั้นด้วยความเป็นสุข"

"คนอื่นเขาต้องการมีชีวิตอยู่นานๆ กลัวตายกันทั้งนั้นทำไมลุงจึงมีความสุขที่จะตาย"

"ความตาย คือการกลับไปสู่จุดเริ่มต้นที่คุณเดินมา คุณรู้ได้อย่างไรว่า คุณตายแล้วจะไม่เกิดอีก รู้ได้อย่างไรว่า การมีชีวิตอยู่ กับการตาย จะไม่ดีเหมือนๆ กัน รู้ได้อย่างไรว่าการดิ้นรนเพื่อมีชีวิตอยู่ มิใช่ความเขลา รู้ได้อย่างไรว่าการตายเดี๋ยวนี้จะไม่ดีกว่าการมีชีวิตอยู่ในอดีต"

จื๊อกุงฟังไม่เข้าใจ กลับมาเล่าให้ขงจื๊อฟัง ขงจื๊อ กล่าวว่า "ฉันว่าแล้ว ตาแก่คนนี้ ควรจะสนทนาด้วย เขาเป็นคนเข้าถึงคนหนึ่ง แต่เข้าถึงไม่หมด"

ที่มา หนังสือพิมพ์ ข่าวสด